Een onderzoekende houding creëren in de onderbouw van het VO

Geschreven op woensdag 4 mei 2016

 

Foto: Waag Society (licentie CC BY-NC-SA 4.0)

Geen talent voor techniek, wetenschap of wiskunde? Smoesjes! 

Om een onderzoekende houding bij leerlingen te stimuleren, hebben Stichting Ontdekplek en Quest in samenwerking met Heutink een aantal leuke, uitdagende en inspirerende proefjes ontwikkeld die eenvoudig in de klas zijn uit te voeren. Deze proefjes zijn uitgewerkt in filmpjes en zijn met name geschikt voor de onderbouw of het speciaal voortgezet onderwijs. Na een klassikale instructie op het digibord of touchscreen, kunnen uw leerlingen zelf aan de slag met simpele, betaalbare materialen die vaak al op school aanwezig zijn.

Leren door doen

Bij onderzoekend en ontwerpend leren stimuleert u leerlingen de wereld zelf te ontdekken en te ervaren en ook problemen te signaleren en op te lossen. Dingen waarover je je verwondert zijn een krachtige stimulans in het leerproces. Quest en Stichting Ontdekplek hebben in samenwerking met Heutink speciaal voor het onderwijs proefjes en werkbladen ontwikkeld, die verwondering, vragen en verlangens oproepen. Hierdoor komt een scala aan talenten bovendrijven, en dat is het allerbelangrijkste in wetenschap en techniek. Ontdekken, ervaren en ontwikkelen!

Een aantal voorbeelden

  • Hoe smelt ijs?
  • Een robothand maken
  • Maak je eigen luchtballon

Door het uitvoeren van de proefjes leren de leerlingen de theorie achter een wetenschappelijk verschijnsel. Vervolgens kunnen zij aan de hand van de ontwerpcyclus (zie onder) aan de slag om de geleerde theorie toe te passen en zelf een ontwerp of prototype te maken met behulp van de extra opdrachten bij de proefjes.

Een integrale benadering van techniek

Binnen het voortgezet onderwijs zien we dat men steeds meer integraal te werk gaat. Technieklessen worden aangesloten op de lessen biologie, natuurkunde en scheikunde of andersom. Gaat de biologieles over het (drogen van) planten, dan kan bijvoorbeeld in de techniekles een droogpers ontworpen worden. Of wat te denken van het bedenken van een oplossing voor een bepaalde proefopstelling voor de scheikundeles. De door Heutink en Quest ontwikkelde proefjes sluiten goed aan bij deze integrale benadering.

                    

Boy experimenteert!

De proefjes en werkbladen worden ondersteund door filmpjes die
u op het digibord kunt laten zien voordat de leerlingen aan de slag gaan of de leerlingen zelfstandig kunt laten bekijken. In deze korte filmpjes laat Boy Visser, leraar biologie en experimenteerexpert van Quest, stapsgewijs zien hoe het proefje in zijn werk gaat. De filmpjes kunt u vinden op het YouTubekanaal van Quest Junior

 

Het verschil tussen onderzoeken en ontwerpen

Hoewel voor onderzoeken en ontwerpen vergelijkbare vaardigheden nodig zijn, zoals bijvoorbeeld creatief denken, zijn ontwerpen en onderzoeken niet hetzelfde. De uitkomst en ook de manier  waarop de uitkomst wordt verkregen verschilt. Onderzoeken is gericht op het vermeerderen van kennis en begint altijd met een vraag waarop je antwoord wilt. Vervolgens start het onderzoekproces. Ontwerpen begint met een probleem of behoefte en is gericht op het ontwikkelen van een oplossing. Hiervoor gebruik je een ontwerpproces.

De onderzoeks- en ontwerpcyclus

  1. Formuleer een duidelijk thema of een relevante vraagstelling en laat deze door de leerlingen uitgebreid verkennen. Waar gaat de opdracht over en waarom is deze belangrijk? Laat de leerlingen boeken lezen of personen interviewen zodat ze zich kunnen verdiepen in het thema.
  2. Bespreek de resultaten en brainstorm over hoe een ontwerp kan inspelen op de vraagstelling. Bedenk veel ideeën en maak hieruit een selectie.
  3. De gekozen ideeën worden uitgewerkt en door te schetsen en prototypes te maken kunnen de leerlingen hun idee visualiseren.
  4. Hierna kunnen de leerlingen hun ontwerpen testen in de praktijk en weer opnieuw aanscherpen. Vaak moeten er verschillende versies gemaakt worden om tot een geschikt definitief ontwerp te komen.
  5. Een presentatie van alle ontwerpen kan de cyclus afsluiten of weer opnieuw starten om tot nog meer en betere ideeën te komen.

ontwerpenindeklas.nl

Meer informatie over de onderzoeks- en ontwerpcyclus vindt u op ontwerpenindeklas.nl.
Hier vindt u ook tips hoe u deze cycli toe kunt passen in uw lessen.

 

                                

Het eerste STEAM-magazine!

Dit artikel is afkomstig uit ons STEAM-magazine.
Zelf een exemplaar ontvangen van dit glossy magazine
boordevol inspiratie, interviews, proefjes en producten
of wilt u meer informatie?
Neem dan contact met ons op.